KIRILAN AŞKINI  SANATIYLA AŞAN BİR KADIN: MARİNA ABRAMOVİC / Birgül KARAGÖZ

Aşk bir yerde başlar, bir yerde sonlanır.

Bazı aşklarsa güzel bir vedaya ulaşır ve akıllarda sadece hatıraları kalır.

Aşk; iki yürek bir araya geldiğinde bazı mücadeleler verilir, sevgi için emek sarf edilir. Sadakatle anlamına erişir.

Bazılarıysa sıra dışı ve kalıpların çok farklı tarafındadır.
Böylesi aşkların anlaması zor ve açıklaması bilinenin dışında olandır.

Bu sıra dışı öyküde, sıra dışı meslekleriyle tanınan ve çarpıcı  sevgilerinin farklılığıyla şaşkınlık uyandıran bir aşkın kahramanları: Marina Abramovic ve Ulay( Frank Uwe Laysiepen) ‘ dır.

Her ikisi de performans sanatçısı olmayı tercih etmiş, 1970’lerde büyük aşk yaşamış bir ikilidir. 1946 yılında Yugoslavya’da doğmuş, performans sanatında yaptığı çalışmalarla ikon haline gelmiş bir isimdir: Marina Abramovic. Vücut sanat akımının önemli temsilcilerindendir.

Abramovic, bedenini insanların kararlarına bıraktığı ve dikkat çeken bir performansta sıra dışı bir çalışmayla adından söz ettirmiştir. “Rhythm 0” ile 1974 yılında bu performansı ise, insan gücünü aşan ve hayatla restleşen bir üsluptaydı. Performansta “ 6 saat boyunca bana istediğinizi yapabilirsiniz” diyerek olduğu yerde hareketsiz ve tepkisiz kalmıştır. Farklı objelerin yer aldığı masada batıcı, delici, kesici nesnelerde vardır. 72 farklı objenin  bulunduğu masanın üzerinde  gül, tüy, makas, dolu tabanca gibi nesneler bulunmaktaydı.

İzleyiciler başta çok nazik ve kibar davranmışlardır, Abramovic’i tüy ile okşayan, gül ile dokunan da olmuştur. Fakat ilerleyen saatlerde işler farklılaşmaya başlamıştır.İzleyenlerden biri tokat bile atmaya cesaret etmiştir. 6. saatin sonuna doğru tabancayla nişan almaya çalışan bir katılımcı hemen durdurulmuştur Performanstaki amacın insanlığımızı sorgulama ve insanlara izin verildiğinde ne kadar korkunç boyutlarda saldırabileceğini gözler önüne sermiştir.

Marina ve Ulay’ın aşkları 1975 yılında başlamıştır. Büyük bir aşk yaşamışlardır. Aşkları tutkulu, arzulu ve sarsıcıdır. Birlikte farklı performanslarda yer almışlardır. Misal, bir performanslarında saçlarını birbirine bağlı olup kımıldamadan saatlerce oturmuşlardır. Bir diğerinde diz üstü oturup birbirlerini tokatlamışlardır.

1978 senesinde “Aaaa Aaa” adlı, 15 dakika boyunca gittikçe yakınlaşarak ve şiddetini artırarak bağırmışlardır. Bu çalışmaları ilgi çeken bir performans olmuştur.

İkili 14 yıl boyunca birbirinden farklı ve sıra dışı performansa da imza atmışlardır.

Önemli performanslarından biri olan Çin Seddi performanslarının gerçekleşmesiydi. Bu çalışmaları  için uzun süre Çin ile görüşmeler yapılmış, bir dizi problemlerden sonra izin almışlardır. Ve sonrasında yürüyüşlerini gerçekleştirmişlerdir. Ortada buluştuklarında birbirlerine son kez bakmışlardır  ve burası ilişkilerinin bittiği yer olmuştur. Çin seddi büyük performansları öncesinde Ulay’ın kendisini defalarca aldattığını öğrenmiştir. Fakat buradaki performansını gerçekleştirmeden de ayrılmak istememiştir. Ulay daha sonra hamile olan sevgilisiyle evlenirken Marina ise solo çalışmalarına devam etmiştir. Ta ki 2010 yılına kadar..

22 yıl boyunca birbirini görmeyen ikili, 2010 yılında Abramovic’in “The Artist is Perfect” adlı eserinde bir araya gelmişlerdir. Abramovic bu eserinde 750 saat bir masada sessizce oturuyor ve her 5 dakikada bir farklı bir katılımcıya bakıyordu. Fakat beklenmedik bir şey olmuş ve Abramovic’in karşısına Ulay geçmiştir. Birbirlerinin gözlerine gözyaşları içinde bakmışlardır. Hüznü, pişmanlık ve acı gözlerinden okunuyor gibiydi. Ve bu performansları akıllardan silinmeyecek görüntülere sahne olmuştur.

Onca zorlu performansa dayanan Marina bu acı ihanetin döküntüleri altında kalmadığını  göstermiştir Marina bu sıra dışı hikayede acısını arkasına atan, Ulay ise aşkı hırpalayandı.

Ulay,2 Mart 2020 ‘de 76 yaşında savaştığı lenf kanserine yenik düşerek hayata veda etti.

Marina Abravomic hâlâ çok konuşulan sanatını icra etmeye devam etmektedir.

BİRGÜL KARAGÖZ
03.Temmuz.2025

Yazarın diğer yazıları için tıklayınız…

…

Kaynak:

hthayathabertürk
Özyurt Gazetesi
arttv