Yazar Sibel Güneşdoğdu’nun “Gitmek” isimli kitabının analizi /Ayşe Ayan

“Gitmek” kitabı adının yalınlığına rağmen, insan ruhunun en karmaşık eylemlerine değinirken, “gitmek” fiilinin yalnızca mekânsal bir yer değiştirme olmadığı; bilakis aşkın, sevginin ve özlemin iç içe geçtiği bir varoluş hâli olduğunu kanıtlar nitelikte.

Sibel Güneşdoğdu, gitmeyi bir kopuş anı olarak değil, duyguların yoğun, kırılgan ve en çıplak biçimde görünür olduğu eşik olarak kurguluyor. İnsan sevdiğine ve kendine bakarken, geçmişine de bakmak zorunda kalıyor.

Metinde aşk, romantize edilmiş bir yücelik olarak değil; insanın iç düzenini altüst eden bir kuvvet olarak karşımıza çıkıyor. Gitmek, çoğu zaman aşkın sürdürülemezliğinin sonucudur; fakat yazarın anlatısında bu sürdürülemezlik basit bir tükenişten ziyade, derin bir farkındalık hâlidir. Sevmek, burada kalmayı garanti etmez; bazen en yoğun sevgi, gitme cesaretini doğurur.

Sevgi, yalnızca bir başkasına yönelmiş bağlılık değil; insanın kendine duyduğu sorumluluğun da adıdır. Bu nedenle karakterler, aşkı yaşarken aynı anda onun yükünü de taşırlar. Gitmek, bu yükle baş etmenin trajik, onurlu bir biçimi olarak karşımıza çıkıyor.

Sevgi kavramı metinde daha kapsayıcı çerçevede ele alınıyor; yalnızca iki kişi arasındaki romantik ilişkiyi değil; aileye, geçmişe, hatıralara, yaşanmış acılara duyulan bağı da içeriyor. Gitmek, çoğu zaman bir kişiden değil; hatıradan, çocukluk izinden ya da kırgınlıktan uzaklaşma çabasıdır. Fakat paradoksal biçimde, insan en çok sevdiği şeyden uzaklaşırken ona en fazla yaklaşır. Mesafe, duygunun yoğunluğunu azaltmaz, berraklaştırır. Güneşdoğdu’nun öykülerinde, gitmenin yarattığı boşlukta, sevginin gerçek ağırlığı hissediliyor.

Özlem, kitabın ruhunu taşıyan temel izleklerden biri. Yalnızca bir kişiye duyulan hasreti değil, insanın olamadığı, olmayı arzuladığı ya da geride bıraktığı kendisine duyduğu özlemi de ön plana çıkıyor.

Yazar diyor ki; gitmek, bir eksilme değil, eksikliğin bilince çıkmasıdır. Karakterler bir mekândan ayrıldıklarında, geride bıraktıkları şeyin değerini yeni bir perspektifle kavrarlar. Özlem, pasif bir bekleyişten, aktif bir iç muhasebe sürecine evriliyor. İnsan, özledikçe anlamlandırır, anlamlandırdıkça da dönüşür.

Kitabın dikkat çekici yönlerinden biri, duygusal yoğunluğu abartılı bir lirizme yaslamadan aktarabilmesidir. Yazar; aşkı, sevgiyi ve özlemi dramatik bir retorikle değil; sade ama etki yataran donanımlı anlatımla inşa ediyor, metinlerin duygusal etkisini artırıyor. Bu durum okuru, yönlendirilmiş bir hüzün yerine, kendi deneyim alanıyla temas eden boşlukla yüzleştiriyor; bu boşluk metnin estetik gücünü oluşturuyor. Gitmek, böylece yalnızca karakterlerin değil, okurun da içsel hareketine dönüşüyor.

“Gitmek” ayrılığın değil; duyguların ciddiye alınmasının kitabıdır. Aşkın hafife alınmadığı, sevginin kolay tüketilmediği, özlemin de bastırılmadığı bir anlatı dünyası sunuyor.

Yazar Sibel Güneşdoğdu anlatısında ‘gitmek’ fiili, basit bir ayrılık ya da ayrılışın ötesinde, özneye yöneltilmiş yüzleşme çağrısıdır.

İnsan bazen kalamayacak kadar sever, bazen de kalırsa kendini inkâr edeceğini bilir. Bu düşünce metnin trajik ve olgun tonunu belirliyor.

“Gitmek” insanın duygusal varoluşuna dair derin bir çözümleme sunuyor. Aşkın yakıcılığı, sevginin kapsayıcılığı özlemin dönüştürücü gücü, gitme eylemi etrafında düğümleniyor. Okura gitmenin her zaman bir son olmadığını, sahici bir başlangıcın eşiğinde olabileceğini de düşündürüyor. İnsan, gerçekten sevdiğinde ve gerçekten özlediğinde, kalmak ile gitmek arasında değil; kendisi olmak ile olmamak arasında bir seçim yapıyor. Kim bilir; en hakiki gitmek, insanın kendine doğru attığı adımdır.

Ayşe Ayan

Yazarın diğer yazıları için tıklayınız…